Hoe werkt een metaalfilter eigenlijk en wat doet het precies in je afzuigkap? Het is dat glimmende rooster dat je onderaan de kap ziet zitten, maar veel mensen weten niet precies wat het doet of hoe het zijn werk verricht. Terwijl het juist een van de belangrijkste onderdelen van je afzuigkap is. In dit artikel lees je alles over de werking van een metaalfilter, hoe je het onderhoudt en waarom het zo essentieel is voor een schone keuken.
De werking van een metaalfilter in je afzuigkap
Om te begrijpen hoe een metaalfilter werkt is het handig om te weten wat er precies gebeurt wanneer je staat te koken. Bij het bakken, braden en frituren komen er kleine vetdeeltjes vrij die samen met de stoom omhoog stijgen richting de afzuigkap. Het metaalfilter zit als eerste barrière onderaan de kap en vangt die vetdeeltjes op voordat ze dieper in het systeem terechtkomen.
| Eigenschap | Details |
|---|---|
| Materiaal | Aluminium of roestvrij staal |
| Opbouw | Meerdere lagen fijn gaas |
| Functie | Vetdeeltjes uit de kooklucht opvangen |
| Levensduur | Onbeperkt bij goed onderhoud |
| Schoonmaken | Ja, in vaatwasser of met soda |
Het filter bestaat uit meerdere lagen fijn metaalgaas die in een specifiek patroon over elkaar zijn gelegd. Wanneer de vettige kooklucht door die lagen stroomt, botsen de vetdeeltjes tegen het metaal en blijven eraan plakken. Hoe meer lagen het filter heeft, hoe effectiever het vet wordt opgevangen. De schone lucht gaat er aan de andere kant doorheen en wordt afgevoerd of, bij een recirculatiemodel, door het koolstoffilter geleid voor verdere zuivering. Het metaalfilter werkt dus puur mechanisch en dat maakt het zo betrouwbaar en duurzaam.
Waarom is een metaalfilter zo belangrijk?
Nu je weet hoe een metaalfilter werkt, snap je waarschijnlijk al waarom het zo belangrijk is. Maar het gaat verder dan alleen vet opvangen. Het metaalfilter beschermt namelijk ook de rest van je afzuigkap tegen vervuiling en slijtage.
Zonder metaalfilter zouden alle vetdeeltjes rechtstreeks bij de motor en ventilator terechtkomen. Vet dat zich ophoopt op de motor kan ervoor zorgen dat deze minder goed draait, harder moet werken en uiteindelijk sneller slijt. In het ergste geval kan opgehoopt vet zelfs brandgevaar opleveren, want vet dat langdurig wordt blootgesteld aan warmte is brandbaar. Het metaalfilter voorkomt dit door het overgrote deel van het vet al bij de bron op te vangen.
Bij afzuigkappen met een recirculatiesysteem heeft het metaalfilter nog een extra functie. Het voorkomt dat vetdeeltjes het koolstoffilter bereiken. Vet in een koolstoffilter blokkeert de poriën van de actieve kool en verkort de levensduur aanzienlijk. Een schoon metaalfilter zorgt er dus indirect voor dat je koolstoffilter langer meegaat en beter presteert. Twee filters die samenwerken als een goed team.
Aluminium of roestvrij staal, wat is het verschil?
Metaalfilters worden gemaakt van twee verschillende materialen en het is goed om te weten wat de verschillen zijn. De meeste afzuigkappen worden standaard geleverd met een aluminium filter. Dit is een lichtgewicht en betaalbare optie die prima functioneert voor normaal huishoudelijk gebruik.
Roestvrij stalen filters zijn wat steviger en duurzamer. Ze zijn beter bestand tegen hoge temperaturen en vervormen minder snel bij intensief gebruik. In professionele keukens wordt daarom vrijwel altijd gewerkt met rvs filters. Voor thuisgebruik zijn aluminium filters overigens meer dan voldoende, mits je ze regelmatig schoonmaakt.
Een belangrijk verschil zit in het schoonmaken. Aluminium filters zijn gevoeliger voor agressieve schoonmaakmiddelen en kunnen verkleuren in de vaatwasser als je ze samen met vaatwassertabletten op een hoog programma draait. Roestvrij stalen filters zijn daar minder gevoelig voor. Beide typen kun je prima weken in heet water met soda. De manier waarop het metaalfilter werkt is bij beide materialen overigens precies hetzelfde. Het verschil zit puur in de duurzaamheid en de onderhoudsgevoeligheid.
Hoe maak je een metaalfilter schoon?
Het mooie van een metaalfilter is dat je het niet hoeft te vervangen. In tegenstelling tot een koolstoffilter kun je een metaalfilter gewoon schoonmaken en opnieuw gebruiken. Met goed onderhoud gaat het filter net zo lang mee als de afzuigkap zelf. Maar dan moet je het wel regelmatig aanpakken, want een vettig filter blokkeert de luchtstroom en vermindert de werking van je hele afzuiging.
De makkelijkste methode is het filter in de vaatwasser zetten op een intensief programma. Zet het filter rechtop zodat het water er goed bij kan en draai het programma op de hoogste temperatuur. Bij de meeste filters is dit voldoende om het vet eraf te krijgen.
Heb je geen vaatwasser of zit er een flinke laag aangekoekt vet op? Dan werkt een sopje van heet water met twee tot drie eetlepels soda uitstekend. Leg het filter in de gootsteen of in een grote bak, giet er kokend water over en voeg de soda toe. Je ziet het vet vrijwel direct loskomen. Laat het filter een halfuurtje weken, boen het met een zachte borstel en spoel het goed af. Laat het helemaal drogen voordat je het terugplaatst. Op de pagina onderhoud filters van Filter Direct vind je nog meer handige tips voor het onderhoud van al je filters.
Hoe vaak moet je het metaalfilter schoonmaken?
Hoe vaak het metaalfilter een schoonmaakbeurt nodig heeft hangt af van je kookgewoonten. De algemene richtlijn is elke twee tot vier weken. Maar kook je dagelijks uitgebreid met veel olie en boter, dan kan het verstandig zijn om het filter elke twee weken schoon te maken.
Een eenvoudige test om te bepalen of het filter toe is aan een beurt is de lichttest. Houd het filter tegen het licht en kijk of je er doorheen kunt zien. Zie je nauwelijks licht door de gaasjes? Dan zitten de openingen dicht met vet en is het hoog tijd om schoon te maken. Bij een schoon filter schijnt het licht er helder doorheen.
Wacht niet te lang met het schoonmaken van het metaalfilter. Hoe langer vet erop zit, hoe harder het wordt en hoe lastiger het te verwijderen is. Vers vet lost moeiteloos op in heet water met soda, maar oud, aangekoekt vet kan zo hardnekkig zijn dat je er meerdere weekbeurten voor nodig hebt. Regelmatig een snelle schoonmaakbeurt is daarom altijd beter dan af en toe een grote sessie. Zo werkt het metaalfilter continu optimaal en houd je de luchtstroom in je afzuigkap op peil.
Wanneer is het toch tijd voor een nieuw metaalfilter?
Hoewel een metaalfilter in principe onbeperkt meegaat, zijn er situaties waarin vervanging toch verstandig is. Na jaren van intensief gebruik en vele schoonmaakbeurten kan het metaal vervormen of kunnen de gaasjes beschadigd raken. Een filter dat niet meer vlak in de kap past, werkt minder effectief omdat er lucht langs de randen ontsnapt.
Ook als het filter zichtbaar is aangetast door corrosie of als het metaal op bepaalde plekken is doorgescheurd, is het tijd voor een nieuw exemplaar. Dit komt vooral voor bij aluminium filters die langdurig in contact zijn geweest met agressieve schoonmaakmiddelen. Bij Filter Direct vind je vervangende afzuigkap filters voor alle gangbare merken. Of je nu een Bosch afzuigkap filter zoekt, een Pelgrim afzuigkap filter of een Siemens afzuigkap filter, het staat er allemaal overzichtelijk bij.
Controleer bij het bestellen altijd het modelnummer van je afzuigkap zodat je zeker weet dat het filter precies past. Het modelnummer vind je op het typeplaatje aan de binnenkant van de kap.
Veelgestelde vragen over metaalfilters
Hoe werkt een metaalfilter in de afzuigkap?
Een metaalfilter bestaat uit meerdere lagen fijn metaalgaas die vetdeeltjes uit de kooklucht opvangen. De vettige lucht stroomt door de lagen en de vetdruppels blijven aan het metaal plakken. De gefilterde lucht gaat er schoon doorheen. Het werkt puur mechanisch, zonder chemische processen.
Hoe vaak moet ik het metaalfilter schoonmaken?
Bij normaal kookgedrag is elke twee tot vier weken een goede richtlijn. Kook je veel met vet en olie, dan is elke twee weken verstandig. Houd het filter tegen het licht om te testen of het toe is aan een beurt. Schijnt er nauwelijks licht doorheen, dan is het tijd.
Kan ik het metaalfilter in de vaatwasser doen?
Ja, de meeste metaalfilters kunnen in de vaatwasser. Zet het filter rechtop en kies een intensief programma. Let op bij aluminium filters, want die kunnen soms verkleuren door vaatwassertabletten. Weken in heet water met soda is een veilig alternatief.
Wat is het verschil tussen een metaalfilter en een koolstoffilter?
Een metaalfilter vangt vetdeeltjes op en is herbruikbaar na schoonmaken. Een koolstoffilter absorbeert geuren met actieve kool en moet je periodiek vervangen. De twee filters vullen elkaar aan en zitten vaak samen in dezelfde afzuigkap.